Co Cię motywuje? Zrozum siebie i zachwyć rekrutera!

Zrozumienie własnej motywacji to jeden z najpotężniejszych kluczy do sukcesu, zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. Ten artykuł pomoże Ci nie tylko zgłębić psychologiczne podstawy tego, co naprawdę Cię napędza, ale także przygotuje Cię do skutecznego zaprezentowania swoich motywacji podczas rozmowy kwalifikacyjnej, otwierając drzwi do wymarzonej kariery.

Zrozumienie, co nas motywuje, jest niczym posiadanie wewnętrznego kompasu, który wskazuje właściwy kierunek w życiu. Ta samoświadomość pozwala nam nie tylko skuteczniej dążyć do celów, ale także budować karierę i życie zgodne z naszymi najgłębszymi wartościami. Kiedy wiemy, co nas napędza, łatwiej nam podejmować decyzje, które prowadzą do spełnienia i długoterminowej satysfakcji, zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej.

Pytanie o motywację na rozmowie kwalifikacyjnej to znacznie więcej niż prosta weryfikacja Twoich ambicji. Rekruterzy szukają w Twojej odpowiedzi czegoś głębszego: chcą zrozumieć, czy Twoje wartości i cele są spójne z kulturą firmy oraz wymaganiami stanowiska. Chodzi o dopasowanie czy będziesz zaangażowany, czy będziesz czerpać satysfakcję z pracy i czy Twoje wewnętrzne siły napędowe będą współgrać z tym, co firma ma do zaoferowania. To także test Twojej samoświadomości i zdolności do refleksji nad własnymi wyborami zawodowymi.

Motywacja wewnętrzna to siła, która wypływa z nas samych. To chęć działania dla samej przyjemności, pasji, ciekawości, poczucia sensu czy zgodności z naszymi wartościami. Kiedy jestem wewnętrznie zmotywowany, nie potrzebuję zewnętrznych nagród samo działanie jest dla mnie nagrodą. To dlatego, że angażuję się w coś, co uważam za ważne i satysfakcjonujące. Przykłady? Uczenie się nowego języka, bo to fascynujące, a nie dlatego, że muszę; uprawianie sportu dla zdrowia i przyjemności, a nie dla medalu; czy praca nad projektem, który mnie pasjonuje, niezależnie od wysokości wynagrodzenia. Taka motywacja jest niezwykle trwała i efektywna w długim terminie.

Z kolei motywacja zewnętrzna pochodzi z otoczenia i opiera się na dążeniu do uzyskania nagród lub uniknięcia kar. To wszelkie czynniki, które skłaniają nas do działania, ale nie wynikają bezpośrednio z samej aktywności. Pieniądze, awans, pochwały, uznanie, ale też obawa przed utratą pracy czy krytyką to wszystko są przykłady motywatorów zewnętrznych. Oczywiście, są one ważne i często niezbędne w życiu zawodowym. Na przykład, pracuję, aby zarobić na utrzymanie rodziny, lub staram się o awans, bo chcę mieć większy prestiż. Problem pojawia się, gdy motywacja zewnętrzna staje się jedyną siłą napędową, bo wtedy łatwiej o wypalenie i brak satysfakcji.

Różnica między motywacją wewnętrzną a zewnętrzną jest kluczowa dla zrozumienia, co prowadzi do prawdziwej satysfakcji i długoterminowego zaangażowania. Motywacja wewnętrzna, zakorzeniona w naszych pasjach i wartościach, sprawia, że jesteśmy bardziej wytrwali, kreatywni i czerpiemy większą radość z tego, co robimy. Motywacja zewnętrzna, choć skuteczna w krótkim terminie, może prowadzić do poczucia przymusu i spadku zaangażowania, gdy nagroda zniknie. Psychologia, zwłaszcza Teoria Autodeterminacji Deciego i Ryana, uczy nas, że motywacja istnieje na kontinuum od braku motywacji, przez różne formy motywacji zewnętrznej, aż po pełną motywację wewnętrzną, która jest najsilniejszym motorem rozwoju i spełnienia.

Przeczytaj również: Co to jest motywacja pracowników? Pełny przewodnik dla liderów

Jak zidentyfikować swoje kluczowe motywatory?

Fundamentem zrozumienia własnej motywacji jest zdefiniowanie kluczowych wartości życiowych i zawodowych. To one są naszym wewnętrznym kompasem. Aby je zidentyfikować, zastanów się, co jest dla Ciebie naprawdę ważne w życiu i w pracy. Czy to rozwój, stabilność, autonomia, pomaganie innym, kreatywność, a może wpływ na otoczenie? Spróbuj stworzyć listę 5-7 najważniejszych wartości, a następnie zastanów się, w jaki sposób przejawiają się one w Twoich codziennych decyzjach i aspiracjach. To ćwiczenie często otwiera oczy na to, co naprawdę nas napędza.

Warto również przeprowadzić analizę dotychczasowych sukcesów. Pomyśl o momentach w swoim życiu, kiedy czułeś się najbardziej spełniony i dumny ze swoich osiągnięć. Co było wtedy Twoją siłą napędową? Jakie wyzwania pokonałeś? Co sprawiło, że chciałeś działać? Czy był to zew innowacji, chęć pomocy innym, potrzeba doskonalenia się, a może satysfakcja z pracy zespołowej? Szukaj wspólnych mianowników to one wskażą Ci Twoje ukryte motywatory, które doprowadziły do tych osiągnięć.

1. Zdefiniuj swoje "DLACZEGO": Zanim wyznaczysz cel, zastanów się, dlaczego jest on dla Ciebie ważny. Jaki głębszy sens ma jego osiągnięcie? To "dlaczego" jest paliwem dla Twojej motywacji.
2. Uczyń cele ambitnymi, ale realistycznymi: Cele powinny być wyzwaniem, ale jednocześnie osiągalne. Zbyt łatwe nie motywują, zbyt trudne zniechęcają.
3. Sformułuj cele SMART: Konkretne (Specific), Mierzalne (Measurable), Osiągalne (Achievable), Istotne (Relevant), Terminowe (Time-bound). To klasyka, która działa.
4. Podziel cele na mniejsze kroki: Duże cele mogą przytłaczać. Dzieląc je na mniejsze, łatwiej zarządzalne etapy, budujesz poczucie postępu i utrzymujesz motywację.
5. Wizualizuj sukces: Regularnie wyobrażaj sobie, jak osiągasz swój cel. To wzmacnia wiarę w siebie i podtrzymuje entuzjazm.
6. Ustal system nagród: Nagradzaj się za osiąganie mniejszych etapów. To wzmocni pozytywne skojarzenia z działaniem i zwiększy chęć do dalszej pracy.

Niestety, na drodze do realizacji celów często pojawiają się "pożeracze" motywacji, które skutecznie potrafią odebrać nam energię do działania. Najczęstsze z nich to przemęczenie i chroniczny stres, które prowadzą do wypalenia zawodowego. Monotonia i rutyna, brak nowych wyzwań, a także toksyczne środowisko pracy czy brak uznania ze strony przełożonych, również potrafią zdusić w nas zapał. Kiedy czujemy, że nasza praca nie ma sensu, a wysiłki nie są doceniane, motywacja naturalnie spada. Ważne jest, aby nauczyć się rozpoznawać te sygnały i reagować na nie, zanim całkowicie nas sparaliżują.

Jak skutecznie odpowiedzieć na pytanie o motywację na rozmowie kwalifikacyjnej?

Kiedy rekruter pyta o Twoją motywację, tak naprawdę chce dowiedzieć się kilku kluczowych rzeczy. Po pierwsze, czy Twoje wartości i to, co Cię napędza, są spójne z kulturą firmy i jej misją. Po drugie, czy będziesz zaangażowany w wykonywanie obowiązków na danym stanowisku i czy Twoja motywacja przełoży się na konkretne wyniki. Po trzecie, czy potrafisz dokonać samorefleksji i świadomie ocenić, co jest dla Ciebie ważne w pracy. Nie chodzi o wyrecytowanie listy ogólników, ale o pokazanie autentycznego zrozumienia siebie i tego, jak Twoje ambicje wpisują się w oferowaną rolę.

1. Teoria (ogólne stwierdzenie): Zacznij od ogólnego stwierdzenia, które definiuje Twoje główne źródło motywacji. Na przykład: "Moją główną motywacją jest ciągły rozwój i możliwość rozwiązywania złożonych problemów" lub "Najbardziej motywuje mnie praca, która ma realny wpływ na otoczenie i przynosi wymierne korzyści klientom".
2. Przykład (metoda STAR): Poprzyj swoje stwierdzenie konkretnym przykładem z przeszłości, używając metody STAR (Sytuacja, Zadanie, Akcja, Rezultat). Opowiedz o sytuacji, w której Twoja motywacja doprowadziła do sukcesu. Pamiętaj o szczegółach!
3. Nawiązanie do firmy/stanowiska: Na koniec połącz swoją motywację z oferowanym stanowiskiem i firmą. Wyjaśnij, dlaczego Twoje siły napędowe idealnie pasują do wyzwań i kultury organizacji, pokazując, że zrobiłeś research.

Istnieje kilka rodzajów motywacji, które zawsze robią wrażenie na pracodawcach, ponieważ świadczą o zaangażowaniu i wartości dla organizacji:

• Dążenie do rozwoju i nauki: "Motywuje mnie możliwość ciągłego poszerzania wiedzy i umiejętności, szczególnie w obszarach, które dynamicznie się zmieniają, jak [konkretna technologia/branża]. Lubię wyzwania, które zmuszają mnie do nauki i adaptacji." (motywacja osiągnięć)
• Rozwiązywanie problemów i usprawnianie: "Największą satysfakcję czerpię z identyfikowania złożonych problemów i znajdowania efektywnych rozwiązań. Lubię, kiedy moja praca przekłada się na konkretne usprawnienia procesów lub produktów." (motywacja osiągnięć, wpływ)
• Wpływ na wyniki i osiąganie celów: "Jestem zmotywowany, gdy widzę, że moja praca ma realny wpływ na cele firmy i przynosi wymierne rezultaty. Lubię pracować w środowisku, gdzie mogę aktywnie przyczyniać się do sukcesu zespołu." (motywacja osiągnięć, uznania)
• Praca zespołowa i współpraca: "Cenię sobie możliwość pracy w zgranym zespole, gdzie możemy wzajemnie się wspierać i wspólnie dążyć do celu. Dobra atmosfera i efektywna współpraca są dla mnie kluczowe." (motywacja afiliacyjna)
• Autonomia i odpowiedzialność: "Motywuje mnie możliwość samodzielnego podejmowania decyzji i brania odpowiedzialności za swoje projekty. Lubię mieć przestrzeń do kreatywności i innowacji w ramach jasno określonych celów." (motywacja osiągnięć, autodeterminacja)

Podczas odpowiedzi na pytanie o motywację, łatwo jest popełnić błędy, które mogą zniweczyć Twoje szanse:

• Ogólnikowość: Unikaj stwierdzeń typu "Motywuje mnie wszystko" lub "Lubię wyzwania". To nic nie mówi rekruterowi. Bądź konkretny.
• Brak przykładów: Sama teoria to za mało. Zawsze popieraj swoje twierdzenia konkretnymi sytuacjami z przeszłości.
• Brak dopasowania do stanowiska/firmy: Jeśli Twoja motywacja nie ma nic wspólnego z tym, co oferuje firma, rekruter od razu to zauważy. Zawsze odwołuj się do specyfiki oferty.
• Wskazywanie pieniędzy jako jedynego motywatora: To klasyczny błąd. Oczywiście, wynagrodzenie jest ważne, ale nie powinno być jedynym ani głównym czynnikiem. Możesz wspomnieć o pieniądzach w kontekście poczucia bezpieczeństwa, stabilności finansowej czy docenienia Twojej wartości na rynku, ale nigdy jako o jedynym źródle motywacji. Przykładowo: "Oczywiście, stabilne wynagrodzenie jest dla mnie ważne, ponieważ pozwala mi na poczucie bezpieczeństwa i realizację moich osobistych celów, ale to możliwość [tutaj wstaw swoją prawdziwą motywację, np. rozwoju, wpływu] jest tym, co naprawdę napędza mnie do działania w pracy."

Co motywuje pracowników w Polsce? Nowe priorytety na rynku pracy

W ostatnich latach obserwuję wyraźną zmianę w priorytetach polskich pracowników. Choć wynagrodzenie wciąż jest istotnym czynnikiem i dla 73% Polaków ma duże znaczenie przestało być jedynym i wystarczającym powodem do zaangażowania. Dziś ludzie szukają czegoś więcej niż tylko „dobrej pensji”. Szukają sensu, rozwoju, równowagi i pozytywnego środowiska pracy, co stawia nowe wyzwania przed pracodawcami i otwiera nowe możliwości dla kandydatów, którzy potrafią te aspekty u siebie zidentyfikować.

Jednym z najważniejszych motywatorów, który często przewyższa wysokość pensji, jest równowaga między życiem zawodowym a prywatnym (work-life balance). Po pandemii i w obliczu rosnącej świadomości na temat zdrowia psychicznego, Polacy coraz bardziej cenią sobie czas dla rodziny, na hobby i odpoczynek. Firmy, które oferują elastyczne godziny pracy, możliwość pracy zdalnej czy hybrydowej, zyskują ogromną przewagę, ponieważ odpowiadają na fundamentalną potrzebę harmonii w życiu swoich pracowników.

Dla wielu pracowników kluczowe są również możliwości rozwoju, dostęp do szkoleń i szansa na podnoszenie kwalifikacji. W dobie dynamicznych zmian technologicznych, zwłaszcza w obszarze sztucznej inteligencji i nowych technologii, ludzie chcą mieć pewność, że ich umiejętności pozostaną aktualne i konkurencyjne. Firmy inwestujące w rozwój swoich zespołów nie tylko budują lojalność, ale także zapewniają sobie dostęp do wykwalifikowanych specjalistów, co jest motorem innowacji i wzrostu.

Nie można przecenić znaczenia dobrej atmosfery w zespole i roli, jaką odgrywa lider w budowaniu zaangażowania. Zła atmosfera w pracy jest powodem, dla którego aż 43% pracowników byłoby skłonnych odejść z pracy, nawet jeśli wynagrodzenie jest satysfakcjonujące. Liderzy odpowiadają za około 70% zaangażowania zespołu, a utrata zaufania do przełożonego to jeden z najczęstszych powodów rezygnacji. Ludzie nie odchodzą z firm, odchodzą od szefów to prawda, którą warto mieć na uwadze.

Elastyczność, zwłaszcza w kontekście pracy hybrydowej (preferowanej przez 49% Polaków) i zdalnej (16%), stała się oczekiwanym standardem na rynku pracy. Daje ona pracownikom większą autonomię i kontrolę nad swoim czasem i miejscem pracy, co bezpośrednio przekłada się na ich zadowolenie i motywację. Firmy, które ignorują te potrzeby, ryzykują utratę wartościowych talentów na rzecz konkurencji, która oferuje bardziej nowoczesne i elastyczne podejście do organizacji pracy.

Jak odzyskać i utrzymać motywację?

Spadek motywacji to sygnał, że coś jest nie tak. Najczęstsze przyczyny to przemęczenie, chroniczny stres i wypalenie zawodowe, które wyczerpują nasze zasoby energetyczne. Brak jasno określonych celów, niska samoocena, poczucie braku kontroli, a także monotonia i rutyna w pracy mogą sprawić, że stracimy zapał do działania. Ważne jest, aby nie ignorować tych sygnałów i spróbować zdiagnozować źródło problemu. Czy to kwestia zbyt wielu obowiązków, braku sensu w tym, co robimy, czy może problemów osobistych, które przenosimy do pracy?

Odzyskanie energii do działania często wymaga świadomego wysiłku i wdrożenia nowych nawyków:

• Zdefiniuj swoje "DLACZEGO": Przypomnij sobie, co jest Twoją głębszą misją, wartością, która nadaje sens Twoim działaniom. To najsilniejsze paliwo.
• Wyznaczaj realistyczne, ale ambitne cele: Podziel je na mniejsze kroki, aby każdy sukces budował Twoje poczucie sprawczości.
• Wizualizuj sukces: Regularnie wyobrażaj sobie, jak osiągasz swoje cele i jak się wtedy czujesz. To wzmacnia motywację.
• Nagradzaj się za postępy: Celebruj małe zwycięstwa. To wzmacnia pozytywne skojarzenia z wysiłkiem.
• Dbaj o podstawy: Odpowiedni sen (7-9 godzin), zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna to fundament Twojej energii i dobrego samopoczucia. Nie da się być zmotywowanym, gdy ciało i umysł są wyczerpane.
• Znajdź czas na pasje: Poświęcaj czas na rzeczy, które sprawiają Ci prawdziwą przyjemność i pozwalają się zrelaksować.

Chociaż spadek motywacji jest naturalną częścią życia, istnieją sytuacje, kiedy może być sygnałem alarmowym wskazującym na poważniejsze problemy. Jeśli brak motywacji utrzymuje się przez długi czas, towarzyszy mu poczucie beznadziei, anhedonia (niemożność odczuwania przyjemności), chroniczne zmęczenie, problemy ze snem czy koncentracją, może to wskazywać na wypalenie zawodowe, depresję lub zaburzenie zwane abulią (chorobliwy brak woli). W takich przypadkach niezwykle ważne jest, aby nie zwlekać i poszukać profesjonalnej pomocy psychologa, psychiatry lub terapeuty. Dbanie o zdrowie psychiczne jest tak samo ważne jak dbanie o zdrowie fizyczne.

Świadome połączenie wewnętrznych motywatorów czyli Twojego głębokiego "dlaczego" i tego, co sprawia Ci autentyczną radość z zewnętrznymi celami zawodowymi, jest kluczem do długoterminowej satysfakcji i sukcesu w karierze. Kiedy Twoja praca jest zgodna z Twoimi wartościami i pasjami, a jednocześnie pozwala Ci realizować ambicje związane z rozwojem czy wpływem, tworzysz potężną synergię. To właśnie wtedy praca przestaje być tylko obowiązkiem, a staje się źródłem spełnienia, energii i ciągłego wzrostu.

Aby utrzymać długoterminową motywację, warto wdrożyć kilka nawyków, które będą Cię wspierać na co dzień:

• Regularna refleksja nad celami: Co jakiś czas wracaj do swoich celów i "dlaczego". Czy nadal są aktualne? Czy idziesz w dobrym kierunku?
• Dbanie o zdrowie fizyczne i psychiczne: To podstawa. Bez energii i dobrego samopoczucia trudno o motywację. Regularne przerwy, odpowiednia dieta, ruch i czas na relaks są niezbędne.
• Ciągłe uczenie się i rozwijanie: Nowe wyzwania i zdobywanie wiedzy utrzymują umysł w aktywności i zapobiegają rutynie.
• Otaczanie się inspirującymi ludźmi: Pozytywne środowisko i wsparcie ze strony innych mogą być potężnym źródłem motywacji.
• Praktykowanie wdzięczności: Docenianie małych sukcesów i pozytywnych aspektów życia pomaga utrzymać optymizm i perspektywę.