Ten artykuł szczegółowo wyjaśnia, jak będzie wyglądał rok akademicki 2025/2026 na polskich uczelniach, rozwiewając wątpliwości dotyczące trybu nauczania zdalnego, stacjonarnego czy hybrydowego. Znajdziesz tu kluczowe informacje o przepisach, decyzjach uczelni i czynnikach wpływających na organizację zajęć, co pomoże Ci w planowaniu studiów i logistyki.
Rok akademicki 2025/2026 na uczelniach dominacja hybrydy i klucz do planowania
- Studia w Polsce nie mogą być w 100% zdalne; obowiązują limity ECTS (do 75% ogólnoakademickie, do 50% praktyczne).
- Dominującym modelem nauczania jest hybrydowy, łączący zajęcia stacjonarne z online.
- Decyzje o trybie nauczania podejmują autonomicznie rektorzy i rady wydziałów.
- Minister może wprowadzić pełne nauczanie zdalne tylko w sytuacjach nadzwyczajnych.
- Kluczowe informacje dla studentów znajdują się na stronach wydziałów i w systemach uczelnianych (np. USOS).
- Przygotuj się na elastyczność i szukaj aktualnych komunikatów swojej uczelni.
Powrót do sal wykładowych aktualny stan nauczania
Dlaczego jedna odpowiedź na to pytanie nie istnieje?
Organizacja roku akademickiego na polskich uczelniach to temat złożony, który nie pozwala na udzielenie jednej, prostej odpowiedzi. Wynika to przede wszystkim z autonomii szkół wyższych, która daje rektorom swobodę w kształtowaniu planów dydaktycznych. Dodatkowo, istnieją zróżnicowane limity prawne dotyczące nauczania zdalnego, które muszą być przestrzegane. Nie ma też jednej, ogólnokrajowej dyrektywy, która narzucałaby wszystkim uczelniom jeden tryb nauczania. Każda instytucja, a często nawet poszczególne wydziały czy kierunki, podejmuje własne decyzje, dostosowując się do specyfiki studiów i dostępnych zasobów.
Co musisz wiedzieć o planach na rok akademicki 2025/2026?
Obecnie obserwujemy wyraźny trend w kierunku utrwalania się modelu hybrydowego. Oznacza to, że nauka zdalna, choć nie w pełni, na stałe zagościła w polskim szkolnictwie wyższym. Przykładem, który sygnalizuje ten kierunek, jest Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, który już ogłosił plany na nadchodzący rok akademicki, wskazując na kontynuację wykładów online dla niektórych form studiów. Musisz jednak pamiętać, że konkretne plany i proporcje zajęć zdalnych do stacjonarnych będą się różnić w zależności od uczelni, a nawet od wydziału czy specyfiki danego kierunku studiów. Dlatego tak ważne jest, abyś śledził komunikaty swojej macierzystej instytucji.
Nauczanie zdalne na uczelniach co mówią przepisy
Czy studia w 100% online są w Polsce legalne?
Wiele osób zastanawia się, czy w Polsce możliwe jest studiowanie wyłącznie online. Odpowiedź jest jednoznaczna: studia prowadzone w 100% zdalnie nie są legalne w Polsce. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, polskie uczelnie muszą zapewnić pewien minimalny wymiar zajęć stacjonarnych. Ograniczenia te mają na celu zagwarantowanie odpowiedniej jakości kształcenia, zwłaszcza w kontekście zajęć praktycznych, laboratoriów czy bezpośredniego kontaktu z wykładowcami, który jest kluczowy dla rozwoju studenta.
Ile punktów ECTS można zdobyć zdalnie? Limity, o których musisz wiedzieć
Przepisy jasno określają, ile punktów ECTS można zdobyć w trybie zdalnym, co ma bezpośredni wpływ na organizację Twoich studiów. Oto kluczowe limity:
- Dla studiów o profilu ogólnoakademickim (np. kierunki humanistyczne, społeczne, teoretyczne nauki ścisłe) do 75% punktów ECTS może być realizowanych w formie zdalnej.
- Dla studiów o profilu praktycznym (np. inżynierskie, medyczne, artystyczne, gdzie kluczowe są umiejętności praktyczne) limit ten jest niższy i wynosi do 50% punktów ECTS.
- Na kierunkach regulowanych, takich jak medycyna, architektura czy prawo, limity te są jeszcze bardziej restrykcyjne i ściśle określone w odrębnych przepisach, co wynika z konieczności spełnienia międzynarodowych standardów kształcenia i wymogów zawodowych.
Te regulacje mają na celu zapewnienie, że nawet w modelu hybrydowym, studenci zdobywają niezbędne doświadczenie praktyczne i mają możliwość bezpośredniej interakcji.
Kiedy minister może ponownie wprowadzić naukę zdalną dla wszystkich?
Pełne nauczanie zdalne, obejmujące wszystkie uczelnie w kraju, może zostać ponownie wprowadzone jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych. Taka decyzja, podjęta w formie rozporządzenia ministra, jest środkiem wyjątkowym i zarezerwowana jest dla okoliczności, które uniemożliwiają tradycyjne funkcjonowanie uczelni. Przykładem takiej sytuacji było gwałtowne pogorszenie się sytuacji epidemiologicznej, z czym mieliśmy do czynienia w przeszłości. Musisz wiedzieć, że jest to ostateczność, a obecne przepisy i trendy wskazują na dążenie do utrzymania jak największej części zajęć w trybie stacjonarnym lub hybrydowym.
Model hybrydowy nowa rzeczywistość akademicka
Na czym polega nauczanie hybrydowe i dlaczego dominuje na uczelniach?
Nauczanie hybrydowe, nazywane również mieszanym, to model, który łączy w sobie to, co najlepsze z obu światów: elastyczność zajęć zdalnych z wartością bezpośredniego kontaktu na uczelni. W praktyce oznacza to, że część zajęć odbywa się online (najczęściej są to wykłady), a część stacjonarnie (zazwyczaj ćwiczenia, laboratoria, seminaria czy lektoraty). Dominacja tego modelu wynika z kilku czynników. Po pierwsze, pozwala on na zachowanie równowagi między wygodą i oszczędnością czasu, a koniecznością bezpośredniej interakcji, która jest nieoceniona w procesie nauki. Po drugie, daje uczelniom swobodę w dostosowywaniu trybu nauczania do specyfiki poszczególnych kierunków i potrzeb studentów, co jest możliwe dzięki autonomii rektorów.
Wykłady online, ćwiczenia na uczelni jak to wygląda w praktyce?
W praktyce model hybrydowy najczęściej przyjmuje formę, w której wykłady są realizowane online, często asynchronicznie (czyli możesz je odtworzyć w dogodnym dla siebie czasie), lub synchronicznie (na żywo, ale zdalnie). Natomiast seminaria, laboratoria, zajęcia praktyczne i lektoraty odbywają się na kampusie. Taki podział ma swoje uzasadnienie: wykłady, jako forma przekazywania wiedzy, dobrze sprawdzają się w trybie zdalnym, pozwalając na elastyczność. Z kolei zajęcia wymagające interakcji, pracy w grupach, dostępu do specjalistycznego sprzętu czy bezpośredniego feedbacku od prowadzącego, zyskują na wartości, gdy odbywają się stacjonarnie. To połączenie pozwala na maksymalizację korzyści z obu form nauczania.
Jakie technologie wspierają model mieszany i czego się od Ciebie wymaga?
Efektywne nauczanie hybrydowe wymaga solidnej infrastruktury technologicznej. Uczelnie inwestują w platformy e-learningowe (np. Moodle, MS Teams, Google Classroom), które służą do udostępniania materiałów, komunikacji, prowadzenia quizów i zadań. Niezbędne są również narzędzia do wideokonferencji, umożliwiające prowadzenie zajęć na żywo. Od kadry akademickiej wymaga się odpowiednich kompetencji cyfrowych, aby sprawnie posługiwać się tymi narzędziami. Od Ciebie, jako studenta, oczekuje się dostępu do odpowiedniego sprzętu (komputer, kamera, mikrofon) oraz stabilnego połączenia internetowego. To kluczowe, abyś mógł w pełni uczestniczyć w zajęciach zdalnych i korzystać z zasobów udostępnianych online.
Jak uczelnie decydują o trybie nauczania
Rola rektora i rady wydziału w organizacji Twoich studiów
Decyzje dotyczące trybu nauczania na uczelniach leżą przede wszystkim w gestii rektorów. Dzięki autonomii uczelni, to właśnie rektorzy, często po konsultacjach z senatami i radami wydziałów, ustalają szczegółowe zasady organizacji roku akademickiego. Ważne jest, abyś wiedział, że rektorzy mogą delegować część tych uprawnień na niższe szczeble, co oznacza, że rady wydziałów również odgrywają istotną rolę. W efekcie, tryb nauczania może różnić się nie tylko między poszczególnymi uczelniami, ale nawet w obrębie tej samej instytucji między różnymi wydziałami czy kierunkami studiów. To sprawia, że personalizacja planu zajęć jest możliwa, ale wymaga od Ciebie aktywnego śledzenia informacji.
Gdzie szukać wiarygodnych informacji o trybie zajęć na Twoim kierunku?
W obliczu tak zróżnicowanych decyzji, kluczowe jest, abyś wiedział, gdzie szukać aktualnych i wiarygodnych informacji o trybie zajęć na Twoim kierunku. Oto najważniejsze źródła:
- Oficjalne strony internetowe uczelni i wydziałów: To podstawowe miejsce, gdzie publikowane są ogólne komunikaty, zarządzenia rektora oraz szczegółowe plany zajęć dla poszczególnych kierunków.
- Komunikaty rektorów i dziekanów: Często są one wysyłane drogą mailową do studentów lub publikowane w specjalnych sekcjach na stronach uczelni.
- Indywidualne systemy obsługi studentów: Systemy takie jak USOS, Wirtualny Dziekanat czy inne platformy wewnętrzne, to Twoje główne narzędzie do sprawdzania planu zajęć, harmonogramu sesji oraz wszelkich zmian.
Moja rada: regularnie sprawdzaj te źródła, ponieważ informacje mogą być aktualizowane na bieżąco.
Przykłady konkretnych uczelni: kto już podjął decyzję na nowy rok?
Niektóre uczelnie już teraz ogłaszają swoje plany na rok akademicki 2025/2026, co daje nam wgląd w dominujące trendy. Na przykład, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach zapowiedział, że wszystkie wykłady na studiach niestacjonarnych oraz na studiach stacjonarnych II stopnia będą prowadzone zdalnie. To wyraźny sygnał, że model hybrydowy staje się standardem, a elastyczność w organizacji zajęć jest priorytetem. Ważne jest, abyś pamiętał, że jest to proces ciągły, a inne uczelnie będą sukcesywnie publikować swoje decyzje. Dlatego tak istotne jest, abyś śledził komunikaty swojej uczelni i wydziału, aby być na bieżąco z najnowszymi ustaleniami.
Zdalnie, hybrydowo czy stacjonarnie wady i zalety dla studenta
Elastyczność i oszczędność czasu kontra izolacja: bilans nauki zdalnej
Nauka zdalna, choć w pełni nielegalna w Polsce, w ramach modelu hybrydowego ma swoje wyraźne plusy i minusy, które były szeroko dyskutowane w środowisku akademickim. Jako Karol Szulc, mogę powiedzieć, że widzę w niej zarówno szanse, jak i wyzwania.
| Zalety nauki zdalnej | Wady nauki zdalnej |
|---|---|
| Elastyczność: Możliwość dostosowania harmonogramu nauki do indywidualnych potrzeb, co jest szczególnie cenne dla studentów pracujących lub łączących studia z innymi obowiązkami. | Izolacja społeczna: Brak bezpośredniego kontaktu z rówieśnikami i wykładowcami może prowadzić do poczucia osamotnienia i utrudniać budowanie relacji akademickich. |
| Oszczędność czasu i kosztów: Brak konieczności dojazdów na uczelnię przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy (transport, zakwaterowanie). | Brak bezpośredniego kontaktu: Utrudniona interakcja, zadawanie pytań "na gorąco" oraz mniej efektywna komunikacja niewerbalna. |
| Dostępność materiałów: Często łatwiejszy dostęp do nagrań wykładów i materiałów dydaktycznych, które można powtarzać. | Potencjalne wykluczenie cyfrowe: Nie wszyscy studenci mają dostęp do odpowiedniego sprzętu komputerowego i stabilnego internetu. |
| Rozwój umiejętności cyfrowych: Wymusza na studentach rozwijanie kompetencji w zakresie obsługi narzędzi online. | Problemy techniczne: Awarie sprzętu, problemy z połączeniem internetowym mogą zakłócać proces nauki. |
Model hybrydowy jako złoty środek? Sprawdzamy, dla kogo jest najlepszy
Model hybrydowy często postrzegany jest jako złoty środek, który stara się połączyć najlepsze cechy nauczania zdalnego i stacjonarnego, minimalizując jednocześnie ich wady. Jego korzyści są znaczące: łączy elastyczność (dzięki zdalnym wykładom) z niezbędnymi interakcjami osobistymi i możliwością rozwoju umiejętności praktycznych (dzięki zajęciom na kampusie). Dla kogo jest najlepszy? Moim zdaniem, jest idealny dla studentów, którzy cenią sobie zarówno wygodę i możliwość zarządzania własnym czasem, jak i aktywne życie kampusowe, bezpośredni kontakt z wykładowcami i rówieśnikami oraz dostęp do infrastruktury uczelnianej. To także doskonałe rozwiązanie dla kierunków, które wymagają zarówno solidnej bazy teoretycznej, jak i intensywnych zajęć praktycznych.
Czy powrót do pełnej nauki stacjonarnej jest jeszcze możliwy?
Biorąc pod uwagę utrwalony model hybrydowy oraz obowiązujące limity prawne dotyczące nauczania zdalnego, pełny powrót do nauki stacjonarnej dla wszystkich kierunków jest mało prawdopodobny. Doświadczenia z pandemii pokazały, że zdalne elementy nauczania mogą być efektywne i oferować studentom większą elastyczność. Uczelnie zainwestowały w infrastrukturę cyfrową i przeszkoliły kadrę, co sprawia, że rezygnacja z tych rozwiązań byłaby nieefektywna. Oczywiście, dla niektórych, bardzo praktycznych komponentów studiów, pełna nauka stacjonarna będzie nadal koniecznością. Możliwe jest również, że poszczególne uczelnie lub wydziały zdecydują się na większy nacisk na stacjonarność, ale nie będzie to ogólnokrajowy trend.
Przeczytaj również: Nauczanie zdalne w Polsce: Kto może, jak i kiedy? Pełny przewodnik
Jak przygotować się na nadchodzący rok akademicki
Kluczowe kroki, które warto podjąć przed październikiem
Zbliżający się rok akademicki 2025/2026 wymaga od Ciebie proaktywnego podejścia. Aby jak najlepiej się przygotować, proponuję podjąć następujące kroki:
- Regularnie sprawdzaj oficjalne strony uczelni i wydziałów: To Twoje główne źródło informacji o planach zajęć, harmonogramach i wszelkich zmianach. Nie polegaj wyłącznie na informacjach z grup studenckich.
- Przygotuj się na potencjalne nauczanie hybrydowe: Upewnij się, że masz dostęp do odpowiedniego sprzętu (laptop, kamera, mikrofon) i stabilnego połączenia internetowego. Przetestuj platformy e-learningowe używane na Twojej uczelni.
- Rozważ kwestie zakwaterowania i logistyki z uwzględnieniem elastyczności: Jeśli planujesz wynająć mieszkanie, pomyśl o umowie, która pozwoli na pewną elastyczność, gdyby tryb zajęć uległ zmianie. Zastanów się, czy dojazdy na uczelnię będą konieczne każdego dnia.
Pamiętaj, że dobra organizacja to podstawa sukcesu w środowisku akademickim.
Niepewność jako stały element? Jak radzić sobie ze zmieniającymi się decyzjami?
Muszę przyznać, że niepewność stała się niemal stałym elementem planowania w szkolnictwie wyższym. Decyzje mogą się zmieniać, a Ty musisz być na to gotowy. Kluczem jest elastyczność i ciągłe monitorowanie oficjalnych komunikatów. Nie panikuj, gdy pojawią się nowe informacje zamiast tego, staraj się je zrozumieć i dostosować swoje plany. Angażuj się w społeczność akademicką rozmawiaj z innymi studentami, starszymi kolegami, a także z opiekunami roku. Często to właśnie w tych kanałach znajdziesz wsparcie i praktyczne porady, które pomogą Ci radzić sobie ze zmieniającymi się okolicznościami.
Środowisko akademickie, w tym Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), wyraża zaniepokojenie brakiem stabilności prawnej i długofalowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego, co utrudnia planowanie.
