W dzisiejszym świecie, gdzie rozwój osobisty i zawodowy staje się kluczowym elementem sukcesu, książka "Co-Active Coaching" jawi się jako prawdziwy drogowskaz. Ta dogłębna recenzja ma za zadanie przeprowadzić Cię przez jej kluczowe koncepcje, ocenić mocne i słabe strony, a także pomóc podjąć świadomą decyzję o zakupie, niezależnie od tego, czy aspirujesz do roli coacha, zarządzasz zespołem, czy po prostu szukasz inspiracji do własnego rozwoju.
Coaching koaktywny: Fundamenty transformacji i rozwoju czy warto poznać ten model?
- "Co-Active Coaching" to fundamentalna książka autorstwa Henry'ego i Karen Kimsey-House, Phillipa Sandahla oraz Laury Whitworth, wydana w Polsce jako "Coaching koaktywny. Nowa metoda, wielkie możliwości".
- Książka przedstawia Model Koaktywny, oparty na czterech filarach: człowiek jest kreatywny, zaradny i pełen zasobów; skupienie na całym życiu; taniec w chwili obecnej; wywoływanie przemiany.
- Kluczowe umiejętności coacha koaktywnego to słuchanie na trzech poziomach, zadawanie mocnych pytań oraz intuicja.
- Lektura jest skierowana do coachów (początkujących i doświadczonych), menedżerów oraz osób szukających rozwoju osobistego.
- Metodologia Co-Active jest dobrze znana i ceniona w polskim środowisku coachingowym, często polecana na kursach i studiach podyplomowych.
- Książka wyróżnia się holistycznym podejściem, choć bywa mniej dyrektywna niż inne nurty coachingu.
Czym właściwie jest coaching koaktywny i dlaczego zrewolucjonizował branżę?
Pełny tytuł książki, o której dziś rozmawiamy, to "Co-Active Coaching: The proven framework for transformative conversations at work and in life". Jej autorami są Henry Kimsey-House, Karen Kimsey-House, Phillip Sandahl i Laura Whitworth nazwiska, które w świecie coachingu są synonimem jakości i innowacji. To właśnie oni stoją za The Co-Active Training Institute (CTI), jedną z największych i najbardziej szanowanych szkół coachingu na świecie, a ta książka jest ich fundamentalną pozycją programową.
Coaching koaktywny to coś więcej niż tylko zbiór technik. To filozofia, która zrewolucjonizowała branżę, stawiając na partnerską relację coacha i klienta. Zamiast pozycji eksperta, coach koaktywny przyjmuje rolę wspierającego partnera, który wierzy w nieograniczony potencjał klienta. To holistyczne podejście do rozwoju, które nie skupia się wyłącznie na problemie, ale na całej osobie, jej wartościach, celach i marzeniach. Dla mnie to właśnie ta głęboka wiara w drugiego człowieka jest sercem tego modelu i tym, co czyni go tak przełomowym.
Pierwsze wrażenie: Co okładka i struktura mówią o zawartości?
W Polsce książka ukazała się pod tytułem "Coaching koaktywny. Nowa metoda, wielkie możliwości" nakładem wydawnictwa Studio Emka. Już sam tytuł i okładka sugerują, że mamy do czynienia z czymś, co ma potencjał do głębokiej zmiany. Moje pierwsze wrażenie jest zawsze takie, że książka jest solidnie skonstruowana i przystępna, mimo że porusza złożone tematy. Autorzy dbają o to, by język był klarowny, a liczne przykłady i ćwiczenia sprawiają, że teoria płynnie przechodzi w praktykę. To nie jest suchy podręcznik akademicki, ale raczej przewodnik, który zaprasza do aktywnego uczestnictwa w procesie nauki. Struktura książki jest logiczna, prowadząc czytelnika krok po kroku przez kolejne filary i umiejętności, co bardzo ułatwia przyswajanie wiedzy.
Model koaktywny: Fundamenty transformacji i rozwoju
Rdzeniem metodologii Co-Active jest Model Koaktywny, opierający się na czterech filarach. Zrozumienie tych fundamentów jest kluczowe dla pełnego docenienia książki i skutecznego stosowania jej zasad w praktyce. Te filary stanowią kompas, który prowadzi zarówno coacha, jak i klienta przez proces transformacji.
Filar 1: Człowiek jako istota kreatywna, zaradna i pełna zasobów co to oznacza w praktyce?
Pierwszy filar Modelu Koaktywnego to dla mnie absolutna podstawa i esencja coachingu: założenie, że ludzie są z natury kreatywni, zaradni i pełni zasobów. Co to oznacza w praktyce? To przede wszystkim bezwarunkowa wiara coacha w potencjał klienta. Nie podchodzimy do niego jak do kogoś, kto potrzebuje naprawy, ale jako do osoby, która ma w sobie wszystkie niezbędne narzędzia do rozwiązania swoich problemów i osiągnięcia celów. Moja rola jako coacha sprowadza się wtedy do wspierania klienta w odkrywaniu tych zasobów i uświadamianiu sobie własnej mocy. To założenie uwalnia klienta od poczucia bezradności i otwiera drogę do autentycznych, samodzielnych rozwiązań.
Filar 2: Taniec "tu i teraz" jak mistrzowsko zarządzać procesem coachingowym?
Drugi filar, czyli "taniec w chwili obecnej" (dance in this moment), to dla mnie jeden z najbardziej fascynujących aspektów coachingu koaktywnego. Chodzi o to, by coach i klient wspólnie tworzyli proces coachingowy, reagując na to, co dzieje się w danym momencie, zamiast sztywno trzymać się z góry ustalonego planu. To wymaga elastyczności, uważności i gotowości do podążania za energią klienta, nawet jeśli prowadzi to w nieoczekiwane rejony. Dzięki temu sesje są dynamiczne, autentyczne i zawsze dopasowane do aktualnych potrzeb klienta. To sztuka bycia obecnym i zaufania procesowi, co w mojej praktyce często prowadzi do najbardziej przełomowych odkryć.
Filar 3: Skupienie na całym życiu klienta, a nie tylko na problemie
Trzeci filar, "skupienie na całym życiu człowieka" (whole person), podkreśla holistyczny charakter coachingu koaktywnego. Zamiast koncentrować się wyłącznie na jednym problemie czy obszarze życia, bierzemy pod uwagę wszystkie aspekty zawodowe, osobiste, relacyjne, zdrowotne, duchowe. Wierzę, że żaden problem nie istnieje w oderwaniu od reszty życia. Zmiana w jednym obszarze często wpływa na inne, a prawdziwy rozwój następuje, gdy dążymy do harmonii i spójności w całym życiu. To podejście pozwala klientowi zobaczyć szerszy kontekst swoich wyzwań i celów, co prowadzi do bardziej trwałych i satysfakcjonujących zmian.
Filar 4: Wywoływanie przemiany jako nadrzędny cel coachingu
Czwarty filar, "wywoływanie przemiany" (evoke transformation), jest nadrzędnym celem coachingu koaktywnego. Nie chodzi tylko o doraźne rozwiązania czy osiągnięcie konkretnego celu, ale o głęboką, trwałą zmianę, która wykracza poza powierzchnię. Coach koaktywny dąży do tego, by klient nie tylko rozwiązał problem, ale przede wszystkim zmienił sposób myślenia, postrzegania siebie i świata, co prowadzi do autentycznego rozwoju i większej satysfakcji z życia. To dla mnie najbardziej satysfakcjonujący element pracy, kiedy widzę, jak klienci dokonują prawdziwych, wewnętrznych przemian, które rezonują w każdym aspekcie ich istnienia.
Kluczowe umiejętności coacha koaktywnego: Narzędzia do transformacji
Książka "Co-Active Coaching" szczegółowo omawia fundamentalne umiejętności, które są niezbędne w praktyce coachingu koaktywnego. To właśnie one stanowią konkretne narzędzia, które pozwalają coachowi skutecznie wspierać klienta w jego drodze do transformacji.
Słuchanie na 3 poziomach: Jak usłyszeć to, co niewypowiedziane?
Słuchanie to nie tylko bierne odbieranie dźwięków. W coachingu koaktywnym wyróżniamy trzy poziomy słuchania, a ich opanowanie jest dla mnie absolutnie kluczowe. To nie tylko słyszenie słów, ale przede wszystkim rozumienie niewypowiedzianego emocji, intencji, energii. Książka wspaniale to wyjaśnia:
- Słuchanie wewnętrzne: To skupienie na własnych myślach, osądach i odczuciach. Na tym poziomie coach jest świadomy, co dzieje się w jego wnętrzu, ale jednocześnie potrafi to odłożyć na bok, aby w pełni skupić się na kliencie.
- Słuchanie skupione: To pełna uwaga na słowach, tonie głosu, mowie ciała i emocjach klienta. Coach jest całkowicie zanurzony w tym, co klient mówi i jak to mówi, wychwytując niuanse i ukryte znaczenia.
- Słuchanie globalne: To postrzeganie klienta w szerszym kontekście jego wartości, przekonań, marzeń, a także niewypowiedzianych emocji i energii, która towarzyszy jego opowieści. To słuchanie intuicyjne, które pozwala na dostrzeżenie całości obrazu.
Opanowanie tych trzech poziomów pozwala mi jako coachowi na głębsze połączenie z klientem i zrozumienie jego świata na wielu płaszczyznach.
Potęga pytań otwartych: Sztuka zadawania pytań, które naprawdę zmieniają perspektywę
W coachingu koaktywnym mocne, otwierające pytania (powerful questions) to prawdziwa sztuka. Różnią się one od pytań zamkniętych tym, że nie da się na nie odpowiedzieć "tak" lub "nie". Zamiast tego, prowokują do głębokiej refleksji, odkrywania nowych perspektyw i pogłębiania świadomości. To właśnie one otwierają drzwi do prawdziwej transformacji.
- Przykłady pytań otwartych, które zachęcają do refleksji, to: "Co jest dla Ciebie najważniejsze w tej sytuacji?", "Gdybyś mógł zrobić cokolwiek, co by to było?", "Co by się stało, gdybyś zaufał swojej intuicji?".
- Kluczem jest unikanie pytań sugerujących, oceniających czy zawierających ukryte założenia. Chodzi o to, by klient sam znalazł swoje odpowiedzi, a nie odgadywał, czego coach od niego oczekuje.
Dla mnie to jedno z najpotężniejszych narzędzi, które pozwala klientom na samodzielne odkrywanie rozwiązań i budowanie poczucia sprawczości.
Intuicja i odwaga w coachingu: Jak zaufać przeczuciom i pracować z nimi?
Rola intuicji w coachingu koaktywnym jest często niedoceniana, a jednak dla mnie jest ona niezwykle ważna. Książka uczy, jak zaufać własnym przeczuciom i odwadze w ich wykorzystywaniu. Intuicja to nie magia, ale wynik doświadczenia, uważności i głębokiego słuchania. Coach koaktywny uczy się rozpoznawać te subtelne sygnały i z odwagą je komunikować, zawsze z szacunkiem i w służbie klientowi. To pozwala na dotarcie do sedna problemu, często zanim klient sam go w pełni uświadomi. Praca z intuicją wymaga praktyki i etycznego podejścia, by zawsze wspierać klienta, a nie narzucać mu własnych interpretacji.
Dla kogo jest "Coaching koaktywny"? Kto zyska najwięcej?
Choć tytuł sugeruje, że książka jest przede wszystkim dla coachów, jej uniwersalny charakter i wartość sprawiają, że może być niezwykle cenną lekturą dla znacznie szerszej grupy odbiorców. To, co w niej znajdziesz, wykracza poza ramy profesjonalnego coachingu.
"Coaching koaktywny" to nie tylko podręcznik dla coachów, ale źródło inspiracji do głębszych, transformujących rozmów w każdej dziedzinie życia.
Perspektywa aspirującego coacha: Czy ta książka to Twój najlepszy pierwszy krok?
Dla każdego, kto myśli o karierze coacha, ta książka jest absolutnym "must-have". Jest to fundament metodologii CTI, a co za tym idzie, jedna z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych pozycji w branży. Z mojego doświadczenia wiem, że jest często polecana na kursach coachingowych oraz studiach podyplomowych jako lektura obowiązkowa. Jeśli chcesz zrozumieć, czym jest prawdziwy coaching oparty na głębokiej relacji i wierze w klienta, to "Coaching koaktywny" da Ci solidne podstawy teoretyczne i praktyczne. To doskonały pierwszy krok, który pozwoli Ci zbudować mocny fundament pod przyszłą praktykę.
Perspektywa doświadczonego menedżera: Jak wykorzystać model koaktywny do zarządzania zespołem?
Menedżerowie i liderzy również odniosą ogromne korzyści z lektury tej książki. Zasady coachingu koaktywnego, takie jak słuchanie, zadawanie otwartych pytań czy wiara w potencjał pracowników, mogą być z powodzeniem zastosowane w zarządzaniu zespołem. Pomagają one w poprawie komunikacji, budowaniu zaufania, delegowaniu zadań w sposób wspierający rozwój oraz efektywnym rozwiązywaniu konfliktów. Lider, który stosuje te zasady, staje się coachem dla swojego zespołu, wspierając jego autonomię i motywację, co przekłada się na lepsze wyniki i większe zaangażowanie pracowników.
Perspektywa osoby szukającej rozwoju: Co możesz zyskać, nawet jeśli nie chcesz być coachem?
Nawet jeśli nie masz ambicji zostania profesjonalnym coachem, ta książka ma dla Ciebie ogromną wartość. Uniwersalne zasady dotyczące komunikacji, budowania głębokich relacji i wspierania rozwoju są cenne w każdej dziedzinie życia. Nauczysz się lepiej rozumieć siebie i innych, zadawać sobie pytania, które prowadzą do refleksji, i świadomie budować swoje życie. To inwestycja w Twoją osobistą inteligencję emocjonalną i społeczną, która zaprocentuje w relacjach z rodziną, przyjaciółmi i w każdej interakcji międzyludzkiej. Dla mnie to książka, która uczy, jak być bardziej świadomym i zaangażowanym człowiekiem.
Recenzja "Coachingu koaktywnego": Moja subiektywna ocena
Jako praktyk coachingu, mam swoje osobiste przemyślenia na temat tej książki. Chciałbym podzielić się moją subiektywną, ale mam nadzieję, że dobrze uargumentowaną oceną, wskazując zarówno na jej mocne strony, jak i obszary, które mogą budzić dyskusje.
Co zachwyca najbardziej? Największe zalety i odkrywcze momenty
Dla mnie "Co-Active Coaching" to książka, która przede wszystkim zachwyca swoim holistycznym i humanistycznym podejściem do klienta. To nie jest zbiór suchych technik, ale głęboka filozofia, która stawia człowieka w centrum. Największe zalety, które dostrzegam, to:
- Holistyczne i humanistyczne podejście do klienta: Wierzę, że to właśnie ono odróżnia coaching koaktywny od wielu innych nurtów. Skupienie na całej osobie, a nie tylko na problemie, pozwala na prawdziwą transformację.
- Praktyczne narzędzia i techniki, łatwe do wdrożenia: Mimo głębi filozoficznej, książka oferuje konkretne ćwiczenia i wskazówki, które można od razu zastosować w praktyce. To sprawia, że wiedza nie pozostaje tylko teorią.
- Jasne i przystępne wyjaśnienie złożonych koncepcji: Autorzy mają niezwykły talent do przekazywania skomplikowanych idei w zrozumiały sposób, co czyni książkę dostępną zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych praktyków.
- Inspiracja do głębokiej refleksji i samorozwoju: Lektura tej książki nie tylko uczy, ale także prowokuje do zastanowienia się nad własnym życiem, wartościami i sposobem komunikacji. To prawdziwa podróż w głąb siebie.
Model jest powszechnie chwalony za swoją skuteczność i głębię, a ja w pełni podzielam ten entuzjazm.
Co mogłoby być lepsze? Potencjalne pułapki i obszary do dyskusji
Mimo wielu zalet, każda metodologia ma swoje specyficzne cechy, które mogą nie odpowiadać każdemu. W "Coachingu koaktywnym" dostrzegam kilka obszarów do dyskusji:
- Mniej dyrektywny charakter, co może nie odpowiadać każdemu klientowi: Niektórzy klienci, zwłaszcza na początku swojej drogi z coachingiem, mogą oczekiwać bardziej konkretnych rad czy wskazówek. Model koaktywny wymaga od klienta dużej samodzielności i gotowości do poszukiwania własnych rozwiązań, co dla niektórych może być wyzwaniem.
- Brak szczegółowego omówienia najnowszego, czwartego wydania (jeśli polskie wydanie jest starsze): Warto zaznaczyć, że na rynku międzynarodowym dostępne jest już czwarte wydanie książki, które zostało zaktualizowane o nowe narzędzia i konteksty, takie jak coaching w środowisku Agile czy neurobiologiczne podstawy coachingu. Jeśli polskie wydanie jest oparte na starszej wersji, może to oznaczać brak dostępu do najnowszych perspektyw.
- Potencjalna potrzeba uzupełnienia o narzędzia z innych nurtów dla bardziej zróżnicowanej praktyki: Chociaż model koaktywny jest kompletny, w mojej praktyce często korzystam z narzędzi z innych nurtów (np. coaching Gestalt, psychodynamiczny czy systemowy), aby jeszcze lepiej dopasować się do indywidualnych potrzeb klienta. "Co-Active Coaching" daje solidne podstawy, ale otwartość na inne perspektywy zawsze wzbogaca praktykę.
To nie są wady, ale raczej cechy, które warto wziąć pod uwagę, decydując się na ten model.
"Coaching koaktywny" w Polsce: Kontekst i zastosowanie
Zastosowanie i odbiór książki oraz samej metodologii Co-Active na polskim rynku są niezwykle istotne dla każdego, kto rozważa jej zakup. Cieszę się, że mogę podzielić się moimi spostrzeżeniami w tym kontekście.
Analiza polskiego przekładu: Czy tłumaczenie oddaje ducha oryginału?
Polskie wydanie książki, "Coaching koaktywny. Nowa metoda, wielkie możliwości" nakładem wydawnictwa Studio Emka, jest dla mnie dowodem na to, że rynek polski docenia wartość tej pozycji. Z moich obserwacji i rozmów z innymi coachami wynika, że tłumaczenie jest solidne i oddaje ducha oryginału. Terminologia jest spójna i zrozumiała, co jest kluczowe w przypadku tak specjalistycznej literatury. Dostępność polskiego przekładu to ogromna zaleta, ponieważ pozwala na głębsze zanurzenie się w treści bez bariery językowej, co jest szczególnie ważne dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z coachingiem.
Zastosowanie modelu Co-Active w polskim biznesie i życiu studia przypadków
Metodologia Co-Active jest bardzo dobrze znana i ceniona w polskim środowisku profesjonalnych coachów. Wielu polskich coachów certyfikowanych przez ICF (International Coach Federation) ukończyło kursy CTI lub opiera swoją praktykę na tym modelu. Książka jest często polecana na kursach coachingowych i studiach podyplomowych jako lektura obowiązkowa lub uzupełniająca. W polskim biznesie zasady koaktywnego coachingu są stosowane w rozwoju liderów, budowaniu efektywnych zespołów i wspieraniu kultury organizacyjnej opartej na zaufaniu i autonomii. Widzę to na co dzień w firmach, które inwestują w rozwój swoich menedżerów, ucząc ich, jak być bardziej "koaktywnymi" liderami. W życiu osobistym, Polacy coraz chętniej korzystają z tego podejścia, aby poprawić relacje, osiągnąć cele osobiste czy po prostu żyć bardziej świadomie i w zgodzie ze sobą.
Ostateczny werdykt: Czy warto zainwestować w "Coaching koaktywny"?
Po dogłębnej analizie, nadszedł czas na ostateczny werdykt. Czy "Coaching koaktywny" to inwestycja, która się opłaci? Moja odpowiedź jest jednoznaczna.
Ostateczny werdykt: Komu z czystym sumieniem polecam tę lekturę?
Z czystym sumieniem polecam tę książkę każdemu, kto poważnie myśli o rozwoju swoim lub innych. To pozycja obowiązkowa dla początkujących i doświadczonych coachów, którzy chcą pogłębić swoje zrozumienie relacji coachingowej i opanować fundamentalne umiejętności. Jest również nieoceniona dla menedżerów i liderów, którzy pragną budować zaangażowane zespoły i rozwijać swoich pracowników w sposób autentyczny. Wreszcie, to wspaniała lektura dla każdej osoby szukającej rozwoju osobistego, która chce nauczyć się lepiej komunikować, budować wartościowe relacje i żyć pełniej. To książka, która zmienia perspektywę i inspiruje do działania.
Przeczytaj również: The Coaching Toolbox w Polsce: Czy to inwestycja dla Ciebie?
Jakie kolejne kroki podjąć po przeczytaniu książki, aby wdrożyć wiedzę w życie?
Samo przeczytanie książki to dopiero początek. Aby w pełni wdrożyć zdobytą wiedzę w życie, proponuję kilka konkretnych kroków:
- Zacznij aktywnie ćwiczyć słuchanie na trzech poziomach w codziennych rozmowach. Świadomie staraj się wychwytywać nie tylko słowa, ale i emocje oraz szerszy kontekst wypowiedzi.
- Zadawaj więcej pytań otwartych, zarówno sobie, jak i innym. Zamiast pytać "Czy to jest dobre?", spróbuj "Co jest w tym dla mnie ważne?" lub "Jakie masz opcje?".
- Rozważ udział w szkoleniach z coachingu koaktywnego, np. oferowanych przez CTI. Praktyczne warsztaty to najlepszy sposób na utrwalenie i pogłębienie wiedzy.
- Zastosuj zasady Modelu Koaktywnego w swoim życiu zawodowym i osobistym. Bądź bardziej obecny, ufaj potencjałowi innych i dąż do wywoływania prawdziwej przemiany.
Pamiętaj, że coaching to przede wszystkim praktyka. Im więcej będziesz ćwiczyć, tym bardziej te zasady staną się Twoją drugą naturą.
